تبعات خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا

گزارش نشست هم اندیشی علمی اعضای گروه تحلیل مجله ایرانی روابط بین الملل

 رامتین رضایی

رای مثبت شهروندان بریتانیایی به خروج از اتحادیه اروپا همچون زلزله ای جهان سیاست و روابط بین الملل را به لرزه درآورده و نگاه متعجب و حیرت زده جهانیان را به به خود جلب نمود. درست در زمانی که نظریه ها و رهیافت های نوین روابط بین الملل فراملی گرایی و وابستگی متقابل را زمزمه می کردند اما بر خلاف تصورات خروج بریتانیا از اتحادیه و تمایل شهروندان آن به بازگشت به عصر ملی گرایی تلنگری جدی به همه مفروضات نوین علم روابط بین الملل خصوصا در حوزه نظریه پردازی بود. چانه زنی های نسبتا طولانی دولت بریتانیا به نخست وزیری دیوید کامرون با هدف کسب امتیازات بیشتر از این اتحادیه و یا شاید اصلاحات متناسب تر در آن به نتیجه ای ختم گردید که اساسا مطلوب نظر نخست وزیر و کابینه وی نبود. با توجه به اینکه طی روزهای اخیر اذهان جهانیان معطوف به این حادثه و پرسش درباره آینده بریتانیا و اتحادیه اروپا است ،لذا نشستی علمی وتحلیلی با حضور اعضای گروه تحلیل مجله ایرانی روابط بین الملل در روز شنبه مورخ 5/4/1395 برگزار گردید تا سوالات مطروحه در خصوص برگزیت (brexit ) مورد بررسی و تحلیل علمی حاضرین در جلسه قرار گیرد.
در ابتدا از سوی سرکار خانم دکتر میر مسعودی این سوال مطرح گردید که رای خروج انگلستان از اتحادیه اروپا در بعد سیاست داخلی چه نتیجه ای برای این کشور به دنبال خواهد داشت؟ وآیا دیدگاه های متفاوت در رای دهندگان ایرلندی،اسکاتلندی و ولزی تغییرات جدیدی در جغرافیای انگلستان پدید خواهد آورد؟ تحلیل همه حاضرین بر این نظر معطوف بود که خروج بریتانیا تاثیرات مهمی در داخل و خارج از این کشور خواهد داشت. به رغم اینکه بریتانیا از ابتدای عضویت خود مساله خروج را مطرح نموده و به لحاظ داخلی آمادگی پذیرش آن را دارد اما به باور جناب اقای دکتر میر کوشش این موضوع ترفندی بود که به ضد خود تبدیل شد. بریتانیا به دنبال گرفتن امتیاز از اتحادیه اروپا بود و دولت کامرون از رای آوری اطمینان داشت اما شرایط طور دیگری پیش رفت. در ادامه همه اعضای نشست در این خصوص اتفاق نظر داشتند که برگزیت می تواند بریتانیا را دچار تجزیه نموده و در آینده نزدیک موجبات استقلال اسکاتلند ،ولز و ایرلند شمالی را فراهم آورد.
سوال مطروحه بعدی در خصوص تاثیرات این خروج بر اقتصاد بریتانیا بود؟تعدادی از حاضرین بر این باور بودند که روابط اقتصادی بریتانیا با امریکا بیش از گذشته تقویت خواهد شد و روابط اقتصادی بریتانیا با اتحادیه اروپا با محدودیت مواجه می گردد. گروهی دیگر بر این نکته تاکید داشتند که این خروج بر مساله تردد کارگران،بازار ارز،انرژی،فلزات گرانبها و بورس تاثیرات مهمی خواهد گذاشت و حتی می تواند به سقوط ارزش پوند و یورو در مقابل دلار منجر گردد. احتمال مواجه شدن بریتانیا با رکود اقتصادی مقطعی نیز پس از برگزیت مورد توجه تحلیلگران قرار گرفت.
سوال بعدی تاثیر برگزیت بر اتحادیه اروپا بود. در پاسخ حضار معتقد بودند که اتحادیه اروپا در صورت توسل به یک سری از اصلاحات می تواند قدرت یورو را افزایش دهد .چرا که عدم پیوستن بریتانیا به یورو زمینه های تضعیف آن را فراهم ساخته بود ، هرچند که از سوی دیگر در بعد دفاعی با کاستی هایی مواجه خواهد گردید.
سوال بعدی مورد بحث تاثیر برگزیت بر ایران بود. که حضار به این جمع بندی رسیدند: افزایش و گسترش روابط بریتانیا و امریکا می تواند فشار بر ایران را افزایش دهد چرا که بریتانیا اکنون از محدودیت های سیاست خارجی اتحادیه اروپا رها شده است. اما از سوی دیگر می تواند موجب افزایش روابط ایران و اتحادیه اروپا باشد. هرچند که کاهش قیمت نفت و ارزش پوند و تقویت یورو می تواند نوساناتی در اقتصاد و تجارت خارجی ایران با بریتانیا و اتحادیه اروپا ایجاد کند.
سوال پایانی  تاثیر برگزیت بر نظریه های کارکرد گرایی ،نو کارکردگرایی ، همگرایی و وابستگی متقابل بود. حاضرین در جلسه برگزیت را نوعی شکست برای این نظریه ها دانستند چرا که نشان از قدرت روز افزون ملی گرایی در اروپا دارد. اما با اینحال این جمع بندی حاصل شد که نظریه های یاد شده ناگزیر از خانه تکانی و اصلاح خود بوده و حتی ظهور و تولد نظریات جدید در روابط بین الملل متناسب با تحول یاد شده نیز دور از ذهن نخواهد بود.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل