شما اینجا هستید: Homeیادداشت رقه سوریه مرکز توجه آمریکا

رقه سوریه مرکز توجه آمریکا

امیر مقدمی: دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین الملل  دانشگاه خوارزمی

 ادامه بحران سوریه علاوه بر منطقه درگیر و کشورهای همسایه ، روند گسترش بحران بسیاری مناطق از جمله اروپا که با بحران جمعیت مهاجرروبروست را کلید زده است . به عبارتی دیگر این بحران می تواند در آینده نقش تاثیرگذاری در معادلات سیاسی و اجتماعی سوریه داشته باشد و درصورت ادامه شرایط کنونی، جهان بیش از این درگیربحرانی خواهد شد که در صورت عدم مدیریت صحیح در حل و فصل آن، اثرات مخرب و آسیب های اجتماعی دراز مدتی را به دنبال خواهد داشت .

 با توجه به انتشار اخباراز منابع خبری ، آمریکا در صدد تجهیز تسلیحاتی و نظامی نیروهای مخالف بشاراسد در اطراف شهر رقه است و سوال این است که دلیل این بازی جدید آمریکا در سوریه چیست ؟ و چه تبعاتی برای آن کشور و منطقه خواهد داشت؟

با ورود روسیه به بحران سوریه و حملات هوایی گسترده این کشورعلیه مواضع داعش، به نظر می رسد آمریکا رویکرد جدیدی در منطقه خواهد داشت و شهر رقه موقعیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک مناسبی برای آمریکا در مدیریت نیروهای مخالف خواهد داشت.

 به گزارش آسوشیتد پرس، علاوه براعزام 3هزارو سیصد نفر نیروی نظامی آمریکایی به عراق و تمدید حضور نیروهای نظامی آمریکا به مدت یکسال دیگر در افغانستان ، نیروهای ویژه آمریکا در سوریه نیز پیاده شده اند، که می تواند نگرش جدید آمریکا را در منطقه و نحوه عملکرد این کشور را معادلات جدید منطقه ای نمایان سازد .

 از دیگر سو، حضور جمهوری اسلامی ایران در نشست مربوط به حل بحران سوریه و اینکه نقش آفرینی ایران در حمایت از دولت بشاراسد و نفوذ بر حزب اللّه لبنان، می توانند دلایلی باشد تا حضور آمریکا را در منطقه و عبور این کشور را از خط قرمز توجیه نماید .

 از جمله دلایلی که آمریکا سیاست های خود را در سوریه تغییر داده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

  • حضور نظامی روسیه
  • کاهش تنش های سیاسی با ایران و امکان تقویت فصل مشترک با ایران بر سر مسائل مربوط به منطقه
  • ایجاد پایگاه نظامی در سوریه برای اعمال قدرت
  • کاهش تنش های سیاسی با اسراییل پس از حصول توافق برجام با ایران ، و جلب رضایت آن کشورها
  • اعمال سیاست های متناسب با گروه های مخالف دولت سوریه و داعش

 حال به بررسی مهمترین عوامل مطروحه بالا که نقش بازیگران را در هر یک از آن موارد مورد توجه قرار میدهد می پردازیم :

 حضور نظامی روسیه

 علی رغم تحریم های اعمال شده علیه روسیه در ارتباط با بحران اوکراین، به نظر میرسد این کشور با حضور نظامی خود در سوریه در تلاش برای ماندن در معادلات قدرت و ابراز و نمایش قدرت نظامی خود به دیگر رقبا، به ویژه کشور های تحریم کننده آن است که این کار از دو جنبه قابل بررسی است :

 

  • روسیه با این عمل خود در گرداب سوریه گرفتار شده و بر مشکلات اقتصادی اش افزوده و بیش از پیش تضعیف خواهد شد .
  • با به دست آوردن امتیازات مثبت از جنگ خارج شده وهمچنان در معادلات سیاسی باقی خواهد ماند .

 کاهش تنش سیاسی با ایران و تقویت فصول مشترک

 با توجه به عملکرد نامناسب و ضعیف متحدان قدیمی آمریکا مانند ترکیه و عربستان در بحران های سوریه و یمن و ایجاد تزلزل در سیاست داخلی این کشورها نقش آفرینی ایران، به عنوان یک کشور قدرتمند در منطقه بیش از پیش آشکار شده است. لذا ایجاد رابطه و یافتن نقاط مشترک با کشوری که از ابتدا نیز نقش موثری در سیاست گذاری های دولت بشار اسد و مبارزه علیه جبهه های جنگی که در سوریه وجود دارد،ضروری به نظر میرسد.

  ایجاد منطقه تمرکز و محوریت جهت سازمان دهی نیروهای مخالف بشار اسد در رقه

آنگونه که پیشتر گفته شد رقه که شهری در شمال غرب سوریه است، با موقعیت ژئو استراتژیک مناسب برای آمریکا مورد توجه قرار گرفته است و دلیل این مدعا آن است که نزدیکی به ترکیه به عنوان متحدی قدیمی برای آمریکاییان از یک سو و نزدیکی به کردستان عراق از دیگر سو و همچنین دوری از دمشق به عنوان مرکز سوریه و مهمترین شهر دولت فعلی در سوریه، برای جلوگیری از ایجاد تنش مضاعف برای رویارویی با ارتش سوریه، می تواند کانون گردآوری مخالفان اسد باشد. ازطرف دیگر،حکومت خود خوانده داعش نیز رقه را به عنوان پایتخت خود برگزیده که به این ترتیب در صورت تسلط و کنترل بر این شهر علاوه بر تخریب مرکزیت داعش، محل مناسبی برای تمرکز نیروهای مخالف و تثبیت قدرت آمریکا در منطقه را به دنبال خواهد داشت .

 نزدیک شدن دوباره به اسراییل و امکان حمایت بیشتر از امنیت آن کشور

 طی مذاکرات تا امضا توافق نامه برجام بین ایران و 1+5 ، اسراییل با تمام قوا در تلاش بود تا از امضا یا اجرای آن جلوگیری نماید که این موافقتنامه، ایجاد تنش در روابط میان آمریکا و اسراییل را موجب شد .

 بنابراین دور از انتظار نیست که واشنگتن تلاش برای ایجاد بهبود روابط با تل آویو را نیزدردستور کار خود قرار دهد و البته این نکته را نیز باید یاد آوری کرد که در شرایط فعلی که بحران های متعددی در منطقه خاورمیانه و اوکراین را شاهد هستیم ، اسراییل از این اوضاع بیشترین بهره را خواهد برد زیرا نه تنها در هیچ یک از جنگ ها حضور ندارد بلکه سایر دولت ها و کشور هایی که رابطه تخاصمی با این کشور دارند و یا می توانند باعث بر هم زدن آرامش آن شوند به نوعی درگیر در بحران های منطقه ای هستند.

با عنایت به آنچه گفته شد به نظر می رسد در عین حال که اوباما عدم حضور نظامی آمریکا را تاکید نموده ،اما با استفاده از حضور نظامی روسیه و با توجه ویژه به رقه و تجهیز تسلیحاتی گروه های مخالف در حومه این شهر ، در تلاش برای ساماندهی نیروهای تحت نفوذ خود با مرکزیت این شهر است که این مهم می تواند در آینده و دراتخاذ تصمیمات آتی در بحران سوریه تاثیر مستقیم داشته باشد.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل