استراتژی هوشمند ایران در انتخابات 7 اسفند 1394

سیده مسعوده میر مسعودی: عضو هیئت تحریریه

7اسفند مطابق با انتخابات  مجلس شورای اسلامی ومجلس خبرگان در ایران بود.شاید علاوه بر مردم ایران نتیجه برای منطقه وحتی حوزه بین الملل نیز مهم بود ومهمتر این که نتیجه بر خلاف پیش بینی  رسانه های منطقه ای و جهانی ، گسترده وپویا بود. پیش بینی رسانه ها بیشتر روی عدم مشارکت مردمی متمرکز بود .حال این سوال اساسی پیش می آید که چه چیزی انتخابات 7 اسفند 94 را متمایز کرد؟

مشارکت 62 درصدی ملت در کل کشور و50 درصدی در تهران در انتخابات  در مقایسه با انتخابات های  قبلی  نشان دهنده  مشارکت بسیار متفاوتی نبود، پس چرا این انعکاس مثبت را داشت؟ آیا می توان گفت  این پویایی در مشارکت نشانگر یک فرهنگ سیاسی ویژه است؟
فرضیه ای که در پاسخ این پرسش ها می توان بیان کرد این است: مردم ایران با مشارکت  سیاسی خاص خود استراتژی هوشمندی را در پیش گرفته اند که انعکاس نخست آن را در توافق هسته ای ایران با1+5 می توان دید وبا مشارکت سیاسی بالا در این انتخابات  این مسیر  ادامه یافت وبا این رفتار راه کشور را  در جهت  رسیدن  به قدرتی منطقه ای و تاثیر گذار در جهان  هموار نموده است.
انتخابات، کلمه ای کلیدی  است که استفاده  از آن حداقل در رسانه ها ودولتهای معارض  راه را برای بعضی فشارها و انتقادات  از ایران را باز گذاشته  بود  واین کلمه شاید در بعضی از مسائل مهم،نقطه ضعفی برای ایران محسوب می شد. حضور پر شور ملت در انتخابات اخیر اولین تاثیری که به جای گذاشت کاهش بار منفی آن در همراهی با ایران بود. حضور  ومشارکت 62 درصدی ملت راه را برای  پشت سر گذاشتن  فشار ناشی از انتخابات سال 1388هموار نمود . در مرحله بعد انتخابات در دو چارچوب  جامعه شناختی قابل بررسی است اول چارچوب کارکرد گرایی که بوسیله تالکوت پارسونز ارائه شد که رفتار انتخاباتی را ناشی از ساختار اجتماعی و فرهنگ سیاسی جامعه می داند که طبق این چارچوب رفتار انتخاباتی ایران در7 اسفند ناشی از توسعه سیاسی و بوجود آمدن فرهنگ سیاسی خاص است که هدف از مشارکت در این قالب ،حفظ وبقای نظام سیاسی حاکم است.در این دیدگاه مفاهیمی چون کارکرد ،ساخت ،یکپارچگی ،تعادل و ارزشها وجود دارد.مشارکت سیاسی انتخاباتی برای جامعه ای که این اتفاق در آن می افتد پیامدهای آشکار وپیش بینی نشده به همراه دارد .چنانکه در انتخابات ایران نیز نتیجه این انتخابات پیش بینی نشده بود تا جایی شبکه المیادین این حرکت ایرانیان را بعید می دانست. ارزش ها برای هر ملتی معنی بخصوصی دارد  ودرهر برهه از زمان  برای حفظ ارزش های بنیادی راهکار بخصوص لازم است واین مشارکت گسترده ملت در انتخابات را می توان ابرازی برای حفظ آن ارزشها دانست واین خود نشانه توسعه سیاسی است که تصمیم گیری عقلانی پیشتوانه اش می باشد.
در حقیقت با این استراتژی  ایران توانست توان سیاسی وتوسعه سیاسی را به نمایش بگذارد و این نوع پویایی جامعه نشان دهنده فرهنگ سیاسی خاصی است که می تواند باعث افزایش منافع ملی و قدرت ملی کشورشود وورود به حوزه تصمیم گیرهای حساس منطقه ای را می تواند ایجاد کند.
رهیافتی دیگری که می تواند انتخابات 7 اسفند 94 ایران را با آن سنجش نمود، رهیافت مبادله ای است که مشارکت گسترده ملت ایران را در تداوم پایه های انقلاب و احساس خطر  از بحران های رنگارنگ در منطقه می بیند. بر اساس این چارچوب ملت درک کردند شرکت در انتخابات می تواند سود مند باشد وعدم شرکت عواقب دشواری را به دنبال خواه داشت .پس در بر آوردی فردی در جامعه می توان در ذهن جامعه ،مشارکت سیاسی را مثبت دید و ذهن جامعه ،جامعه را از دیدگاه فایده گرایی به سوی مشارکت جدی دعوت می کند  واین یک دوره جهشی برای جامعه ایران است که خوش بینانه به روابط ملت ودولت می نگرد.
رفتارانتخاباتی خود یک پدیده زمان پرورده ،زمینه پرورده ومکان پرورده است واین رفتار انتخاباتی  ومشارکت گسترده مردم در طول زمان بوجود آمده ومی توان گفت اعتماد مردم به تصمیم گیران دولتی و حتی دیپلماسی فعال ایران در چند سال اخیر باعث این مسئله شده است.
انعکاس این استراتژی هوشمند  وتاثیر مثبت دیپلماسی موفق را می توان در سخنان وزیر خارجه اتریش سباستن کورتس و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا فدریکو مو گرینی دید.
دولت یازدهم  با عملکرد عقلانی توانسته هم در دیپلماسی توافق هسته ای با1+5ومشارکت 62 درصدی انتخابات 7 اسفند 94 اعتماد جهانیان را کسب کند ونوعی توسعه سیاسی را به نمایش بگذارد.
منطقه آبستن مسائل وبحران های مهمی است وهر کدام از همسایگان در گیر با مسائل داخلی یا خارجی می باشند و بعضی  از کشور ها درهردو حوزه درگیر می باشند مثل ترکیه وعربستان .
ایران با اتخاذ این استراتژی وتصمیم گیری عقلانی  تصمیم گیران توانست مسیر متفاوتی را برگزیند و سناریوی محتمل برای ایران در این برهه می تواند تبدیل شدن به قدرتی منطقه ای را برایش به ارمغان  آورد .
ورود جدی ایران به فضای قدرت در منطقه باید با تحکیم پایه های اقتصادی همراه باشد .مشارکت مردم در فضای سیاسی همراه با دپیلماسی اقتصادی راهکار بعدی است که می تواند این استراتژی هوشمند را در ابعاد دیگر گسترش دهد واین متفاوت بودن ایران را در منطقه نشان می دهد.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل