شما اینجا هستید: Homeمفاهیم و نظریه هاروش پژوهش ترکیبی(قسمت اول)

روش پژوهش ترکیبی(قسمت اول)

دکتر امیر هوشنگ میرکوشش

 روش شناسی ترکیبی با تاکید بر همگرایی پارادیمی در صدد ترکیب روش های کمی و کیفی در یک مطالعه واحد به طور همزمان، متوالی یا متغیر است. روش پژوهش ترکیبی به دو دسته همزمان و متوالی تقسیم می شود. طرح ترکیبی همزمان طرحی است که در آن دو رهیافت کمی و کیفی به طور همزمان طراحی و اجراء می شوند.به عبارت دیگر می توان از هر دو روش کمی و کیفی به طور همزمان استفاده کرد.طرح ترکیبی متوالی به طرحی گفته می شود که در آن یکی از رهیافت ها به دنبال رهیافت دیگر طراحی و اجراء می شود.

در دسته بندی دیگری طرح های ترکیبی همزمان و متوالی بر اساس منطق استدلال و نه رهیافت پژوهشی به دو دسته طرح های ترکیبی قیاسی و استقرایی تقسیم می شوند. طرح های قیاسی، طرح هایی هستند که با اتخاذ رویکرد قیاسی- فرضیه ای و تعیین چهارچوب نظری از پیش تعیین شده انجام می شوند و هدف از آن ها نظریه آزمایی است و عمدتا در روش های کمی مصداق پیدا می کنند. در حالی که طرح های استقرایی، رویکرد داده محور داشته و هدف از آن ها نظریه سازی است.این نوع طرح ها خاص روش کیفی هستند.

 

 ویژگی های پژوهش ترکیبی در جدول زیر آمده است:

  

روش علمی

تاییدی و اکتشافی

هستی شناسی

کثرت گرایی، ارزشیابی واقعیت های ذهنی، عینی و بین الاذهانی و ارتباط میان آن ها

معرفت شناسی

عمل گرایی دیالکتیکی

رایج ترین اهداف پژوهش

اهداف چند گانه؛ ارائه توصیف و فهم کامل و پیچیده

مزیت

ارتباط تئوری و عمل؛ فهم علت و معلول های متعدد و قانونمند؛ ارتباط منافع ملی و محلی و سیاست

طبیعت مشاهده

مطالعه متون متعدد، دیدگاه هایا وضعیت ها؛ مطالعه عوامل متعدد همزمان با عملکرد آن ها

جمع آوری اطلاعات

جمع آوری انواع داده های متعدد

داده ها

ترکیبی از متغیر ها، واژه ها، مجموعه ها و تصاویر

تحلیل داده ها

تحلیل کمی و کیفی و کاربرد به طور مجزا و ترکیبی

 

 تعریف پژوهش ترکیبی

  نوعی روش پژوهشی است که درآن پژوهشگران عناصر رویکردهای کمی و کیفی را به منظور درک عمیق پدیده را با هم ترکیب می کنند. این ترکیب می تواند در کلیه مراحل تحقیق از جمله جهان بینی ها، جمع آوری دادها و تحلیل و تفسیر نتایج صورت گیرد.

  • نکته: این روش با عناوین مختلف شناخته می شود مانند: ترکیبی، آمیخته، درهم تنیده، کمی و کیفی، همسوسازی و....

 

چرایی استفاده از روش ترکیبی در مسئله پژوهشی

 نیاز به هر دو رویکرد کمی و کیفی

  • نیاز به بهبود مطالعه با استفاده از داده های یک منبع ثانویه
  • نیاز به تبیین یافته های کمی
  • نیاز به جستجوی اولیه کیفی

 

   روش های ترکیب داده ها

 

 

قسمت دوم

 تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل