Developed in conjunction with Joomla extensions.

نگاهی به تحولات افغانستان

مهدی مستفید دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق دانشگاه تبریز


🔹️تحولات افغانستان و استقرار طالبان در آن به قدری با سرعت پیش رفت که نه تنها باز دستگاه دیپلماسی ما از معادلات آن باز ماند بلکه از سوی برخی مسئولین شاهد توجیه قدرتگیری طالبان در افغانستان و تعبیر از آن به شکست آمریکا  هستیم!
🔹️آیا آمریکا از طالبان شکست خورد یا در حال آراستن صحنه  جدیدی است؟
🔹️بعد از بیست سال تلاش ناکام برای ایجاد دولتی متمرکز  به نظر می رسد آمریکا و متحدانش نه این که پا به فرار گذاشته باشند بلکه در صدد طرحی نو برای رسیدن به اهداف خود در منطقه هستند
🔹️چرا پروژه ملت سازی در افغانستان شکست خورد؟ ایجاد سیستم متمرکز دموکراتیک در سرزمینی با تنوع  قومی و عقیدتی از اول نیز کاری عبث  و ناکارآمد به نظر می رسید، از شاخصه های ناکار آمدی آن به  اقبال پایین مردم افغانستان  به مشروعیت بخشی به آن( با مشارکت زیر ده درصدی در انتخابات ) و تشکیل دولت ائتلافی حزب پیروز و شکست خورده!! که نوبری در  عالم سیاست بود می توان اشاره کرد
🔹️جامعه افغانستان متشکل از اقوام پشتون، تاجیک،ازبک،هزاره،ترکمن و...و با عقایدی متنوع از ارتجاع داعشی و طالبانی تا باورهای لاییک و سکولار می باشد، از ابتدا معلوم بود که شیوه ممکن برای حکمرانی دموکراتیک در آن نه سیستم متمرکز بلکه سیستمی غیر متمرکز و فدرال است همان سیستمی که از روسیه تا اروپا و آمریکا در حال حیات است، حکمرانی متمرکز در جوامع متکثر محکوم به اقتدارگرایی است و اگر برای دموکراتیزه کردن سیستم متمرکز دست به کاهش اقتدار آن بزنیم حکمرانی به هرج و مرج و گسترش فساد سیستمی  منجر خواهد شد همان چیزی که در افغانستان و کشورهای همنوع آن شاهدیم، بی شک سیاستمداران آمریکایی نیز این نکته را در ۲۰ سال اخیر به وضوح لمس کرده اند
🔹️ به نظر می رسد استقرار قومیت اکثریت و ملت سازی اقتدارگرانه نسخه ای است که غرب برای افغانستان نیز پیچیده است، طالبان بر خلاف تصور عامه بیش و پیش از آن که نمایانگر اسلام افراطی باشد جلوه فرهنگ پشتون است، فرهنگی که از آموزه های پشتون والی و عقاید دیوبندی نشات می گیرد، همسویی سیاستمداران پشتون افغانستان از جمله  کرزی ، غنی و برادرش، حکمتیار با طالبان نشانه روشن بر صدور دستور استیلای پشتونها بر افغانستان و آغاز پروژه یکسان سازی فرهنگی در این کشور است.
🔹️چرا غرب درصدد سیاست یکسان سازی در افغانستان است؟ غرب و آمریکا در صدد ایجاد اهرمی از افغانستان برای فشار بر نیروهای رقیب غرب در منطقه است، امارات  اسلامی افغانستان با مولفه فرهنگی پشتون حلقه آتش دائمی در منطقه خواهد بود که قدرتهای جهانی  در صدد استفاده از آن  به نفع خود بر خواهند آمد
🔹️امارات اسلامی افغانستان بر خلاف همسویی برخی با آن در داخل ایران اصلی ترین پتانسیل  تهدید امنیت حکومت شیعی ایران به حساب می آید که هیچ تضمینی به بالفعل شدن این تهدید وجود ندارد، ابن کشور به عنوان کانون اصلی بنیادگرایی در منطقه می تواند به عنوان تقویت کننده اسلامگرایی در حوزه نفوذ چین و روسیه نیز به کار آید
🔹️ از سوی ديگر پشتونها با پیش گرفتن سیاست یکسان سازی فرهنگی و حذف اقلیتهای قومی زمینه های نفرت پراکنی با همسایگان شمالی و ایران را نیز فراهم خواهند ساخت
🔹امارت پشتون(اسلامی) افغانستان ۳۵ میلیون هم تبار در پاکستان دارد که در صورت تثبیت خود به تحریک آنها و تهدید یکپارچگی پاکستان نیز مي تواند اقدام نماید
🔹️با توجه به جوانبی که اشاره شد وقایع اخیر افغانستان نه شکست آمریکا بلکه طرحی نو از سوی آنهاست که ابعاد بسیار پیچیده ای دارد
🔹️چه باید کرد؟ تنها راهکار خنثی سازی تهدید امارات پشتون ( اسلامی) افغانستان بر منطقه  ایجاد حکومتی دموکراتیک در افغانستان است ،حکومتی که با توجه به بافت جامعه افغانستان بایستی شکلی فدرال داشته باشد، افغانستان برای گذر به ملتی مستحکم نیازمند فدرالیسم است، فرایندی که هرکشور کثیر المله ای آن را برای ملت سازی خود برگزیده است به توسعه و پیشرفت دست یافته است.
🔹️در سپهر کنونی سیاست افغانستان  تنها مجاهدان پنجشیراند که بر حکمرانی غیر متمرکز بر آن کشور تاکید دارند، در صورتی که این مجاهدین  مستأصل  یا مغفول وعده های واهی طالبها نگردند!! بایستی از سوی دولتهای منطقه و دوستداران صلح در منطقه حمایت شوند.
🔹️متاسفانه در ایران  عده ای مغفول چهره آرایی طالبان  شده اند، عده ای حمایت از پنجشیر را شائبه قومیتی می افکنند و امکان تصمیم گیری درست را از دستگاه دیپلماسی سلب می کنند، حمایت از پنجشیر نه حمایت از تاجیکان تابع احمد مسعود بلکه حمایت از تفکری است که می تواند تغییر سیستم حکمرانی  در منطقه به شیوه ای با ثبات و صلح آمیز را رقم برند.

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل

یادداشت

سیدقائم موسوی دکتری علوم سیاسی 
سیدقائم موسوی دکتری علوم سیاسی 
رضا میرزایی کارشناس ارشد روابط بین الملل

مفاهیم و نظریه ها

زهرا شریف زاده عضو هیئت تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل
زهرا شریف زاده عضو هیئت تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل

گفتگو

دکتر سیامک‌کاکایی کارشناس مسائل قفقاز در گفتگو با مجله ایرانی ...
دکتر مصطفی‌ مالکی کارشناس مسائل آلمان در گفتگو با مجله ایرانی روابط‌ ...

مطالب پربازدید

دکتر امیر هوشنگ میرکوشش
دکتر امیر هوشنگ میرکوشش
دکتر امیر هوشنگ میرکوشش
متن سخنرانی دکتر امیر هوشنگ میرکوشش به مناسبت 18 می روز جهانی موزه و میراث ...
دکترامیرهوشنگ میرکوشش

ویدیو

banvid

تبلیغات

banmon

تمامی حقوق برای مجله ایرانی روابط بین الملل محفوظ است ©2021 iirjournal.ir. All Rights Reserved

Please publish modules in offcanvas position.